HABER

Yapı Ruhsatlarında Yeni Dönem: BIM, IFC ve Dijital Teslim Zorunluluğu

Malik Ördek – Hatay

Edebiyat Magazin Gazetesi Hatay Muhabiri ve Hatay Prizma Sanayi İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. sahibi Malik Ördek, yapı ruhsatı süreçlerinde başlayacak dijital dönüşümü ve yeni sistemin inşaat sektörüne getireceklerini değerlendirdi.

5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik”, yapı ruhsatı süreçlerinde önemli bir değişimin kapısını açıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme ile projelerin standartlaştırılmış ve denetlenebilir bir dijital altyapıya taşınması hedefleniyor.

Ruhsat projelerinde dijital standart

Yeni düzenlemenin temel amacı; 3194 sayılı İmar Kanunu kapsamında gerçekleştirilen yapı ruhsatı başvurularında mimari, statik, elektrik ve mekanik tesisat projelerinin, resim ve hesaplarıyla birlikte belirlenen dijital standartlara uygun şekilde hazırlanmasını sağlamak.

Yönetmelik, uygulama imar planı bulunan alanlardaki yeni binaları kapsıyor. Bodrum katı dışında en fazla iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar ile belirlenen tarım ve hayvancılık amaçlı yapı ve tesisler ise düzenlemedeki istisnalar arasında yer alıyor.

DWG tek başına yeterli olmayacak

Yeni dönemde proje teslim biçimleri de değişiyor. 2B çizimlerin PDF/A, 3B modellerin ise BIM (Building Information Modeling) tabanlı hazırlanması öngörülüyor. Modellerde IFC (Industry Foundation Classes) formatı kullanılacak.

Böylelikle farklı yazılımlarla hazırlanan projelerin ortak bir veri standardında buluşması ve ruhsat süreçlerinde daha kolay kontrol edilebilmesi amaçlanıyor.

BIM modellerinde yeni kurallar

BIM modellerinde IFC sınıflarının kullanılması, yapı elemanlarının standart biçimde isimlendirilmesi ve model gelişim seviyelerinin (LOD) belirlenen kriterlere uygun olması gerekecek. Projelere ilişkin kalite kontrol süreçleri de yeni sistemin önemli unsurlarından biri olacak.

CAD çizimlerinde de katman isimleri, yazılar, semboller, çizgi tipleri ve mahal numaralandırmaları belirlenen standartlara göre düzenlenecek. Böylece farklı proje ofisleri ve idareler arasında ortak bir çalışma düzeninin oluşturulması hedefleniyor.

Yeni dönem 2027'de başlıyor

Yönetmeliğin 1 Eylül 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi öngörülürken BIM zorunluluğu ve bazı hükümlerin yapı büyüklüğü ve ilgili idarelere göre 2029-2033 yılları arasında kademeli olarak uygulanması planlanıyor.

Bu süreçte özellikle mimarlık ve mühendislik ofisleri, müteahhitler ve belediyeler açısından yazılım altyapısının geliştirilmesi, personelin eğitilmesi ve mevcut çalışma sistemlerinin yeni dijital standartlara uyarlanması önem taşıyor.

Malik Ördek: “Sektör yeni döneme hazırlanmalı”

İnşaat sektöründeki gelişmeleri değerlendiren Hatay Prizma Sanayi İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. sahibi ve Edebiyat Magazin Gazetesi Hatay Muhabiri Malik Ördek, dijital dönüşümün yalnızca proje teslim yönteminin değişmesi anlamına gelmediğine dikkat çekti.

Yeni sistemin proje hazırlama, kontrol, koordinasyon ve ruhsat süreçlerini doğrudan etkileyeceğini belirten Ördek, sektör temsilcilerinin yazılım, teknik altyapı ve personel eğitimi konusunda hazırlıklarını erkenden yapmasının önem taşıdığını ifade etti.

Dijital proje yönetimi, ortak veri standartları ve BIM tabanlı ruhsat süreçleriyle proje hatalarının azaltılması, farklı disiplinler arasındaki koordinasyonun artırılması ve ruhsat işlemlerinin daha hızlı ve denetlenebilir hale getirilmesi hedefleniyor.

Türkiye'de yapı ruhsatı süreçlerinde başlayacak bu dönüşümle birlikte BIM ve IFC uygulamalarının önümüzdeki yıllarda inşaat sektörünün önemli çalışma standartlarından biri haline gelmesi bekleniyor.

Kaynak: 5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan ilgili yönetmelik.