Cumhuriyet’in kuruluş döneminde Anadolu’nun en uzak köylerinde görev yapan idealist öğretmenlerin sayısı az değildi. Onlardan biri, hayatını çocukların okuma yazmayı yalnızca öğrenmesine değil, sevmesine adamış bir köy öğretmeniydi. Elinde çoğu zaman kitap bile yokken, kendi yazdığı masalları çoğaltıp öğrencilerine dağıtarak onlara bir “ışık” olmak için emek verdi.

Aradan geçen onlarca yılın ardından, öğretmenin ailesi eski bir sandıkta el yazısıyla tutulmuş defterler buldu. Bu defterlerde, dönemin sosyal ve kültürel koşullarını yansıtan masallar, köy gözlemleri ve eğitime dair umut dolu notlar yer alıyor. Metinler, herhangi bir ideolojik çağrı taşımayan; tam aksine bilimsel düşünceyi, eşit yurttaşlık duygusunu ve eğitimin dönüştürücü gücünü anlatan sade metinlerden oluşuyor.

Defterler, yalnızca bir öğretmenin hatırası değil; Cumhuriyet’in erken dönem eğitim seferberliğinin samimi bir tanıklığı niteliğinde. Bugün yeniden okunduğunda dahi, çağdaşlaşma çabasını, özgür yurttaş yetiştirme idealini ve evrensel değerlere bağlı bir öğretmenin iç dünyasını taşımayı sürdürüyor.

Edebiyat Magazin Gazetesi, bu metinleri gün yüzüne çıkarmayı; öğretmenlerin fedakârlığını hatırlatmayı ve ülkenin eğitim tarihine katkı sunmayı önemsiyor. “Sessiz Sürgün” başlığı altında yürütülecek dosya, tarihsel bağlamı çarpıtmadan, dönemin laik ve ilerici eğitim politikasının ruhunu koruyarak okuyucuyla buluşacak.